2DAYSMOOD

We proberen allemaal het perfect gebalanceerde leven na te streven, toch? Het liefst met ‘gelukkig zijn’ als positief bijproduct! Maar dit is gewoonweg lastig in een tijd vol tegenstrijdige mogelijkheden, FOMO (fear of missing out) en FOBO (fear of better options). Zie daar de groeiende aandacht voor het begrip werk-privé balans. We willen leuk en betekenisvol werk met groeimogelijkheden en een lekker salaris, maar daarnaast ook genoeg tijd kunnen besteden aan ál onze persoonlijke, sociale en maatschappelijke activiteiten.

Herken jij deze stressvolle strijd om werk en privéleven in balans te houden bij je medewerkers of bij jezelf? Lees dan nog even verder om te ontdekken hoe jij daar als directie, HR manager of teamleider positief aan kan bijdragen om de stress te verlichten!

Met HR professionals en werkgeluk experts bespraken we hoe je als werkgever het beste om kunt gaan met het thema werk-privé balans. Het is immers een kritische factor van een gezonde organisatiecultuur én een persoonlijke drijfveer voor werkgeluk. In deze blog lees je de wetenschappelijke inzichten, tips en ervaringen die we met elkaar deelden.

Waarom is werk-privé balans een issue?

Tegenwoordig plannen we onze dagen, naast werk, hyperefficiënt vol met diverse activiteiten (sport, sociaal, gezin, persoonlijke ontwikkeling, vakantie, …). Daarbij vergeten we natuurlijk niet om het nog even te delen op social media. Maar wat we soms wél vergeten is de juiste balans aan te brengen in deze activiteiten!

Op het werk lopen we dan vaak als eerste tegen problemen aan bij dit jongleerspelletje. Logisch, want daar investeren we het grootste gedeelte van onze tijd in én het is de factor die zorgt voor de financiële middelen om de andere ballen hoog te houden. Moeilijk om hier zomaar aan te schaven dus. Bovendien hebben we op het werk vaak te maken met werkdruk, gebrek aan vertrouwen of (onrealistische) verwachtingen vanuit klanten, leidinggevenden, collega’s én onszelf. Dit alles maakt het voor zowel medewerkers als managers moeilijk of onveilig om een disbalans tussen werk en privé, en de gevolgen daarvan (stress, burn-out), te bespreken. Met openheid en bewustzijn zet je de eerste stap naar een positiever werkklimaat met gelukkige en productieve medewerkers.

Heb jij zelf een gewenste balans tussen werk en privé?

Voordat we ervaringen en wetenschappelijke inzichten delen, staan we even stil bij jouw eigen werk-privé balans of die van je medewerkers. Is er een gewenste scheiding tussen werk en privéleven? Of zoek jij meer een integratie, waarbij je evengoed genoeg afschakel- en oplaadmomenten hebt? Beantwoord de volgende vragen met ‘ja’ of ‘nee’ om meer inzicht te krijgen (of stel ze binnen je team):

  • Controleer of verzend jij e-mails meer dan 1x per week buiten werktijd?
  • Werk je meer dan 1x per week tijdens je lunchpauze door?
  • Voel jij je schuldig wanneer je niet werkt?
  • Is het moeilijk voor je om te ontspannen en werk los te laten?
  • …zelfs als je op vakantie bent?
  • Heeft verveling, stress of werkdruk vaak een negatieve invloed op je zelfvertrouwen?
  • …en op je plezier binnen én buiten werktijd?
  • Vind je het moeilijk om concentratie vast te houden voor niet werk-gerelateerde zaken?

Heb je 2 of meer van bovenstaande vragen beantwoord met ‘ja’? Dan is het aannemelijk dat jij niet de ideale werk-privé balans ervaart.

Hoe ziet de ideale werk-privé balans eruit?

De vraag die rest is natuurlijk: wanneer ervaren we dan die goede balans tussen werk en privé? Heeft dat te maken met en gelijke verdeling van tijd? Betekent het dat we 50% van onze beschikbare tijd moeten besteden aan professionele zaken en 50% van onze beschikbare tijd aan persoonlijke zaken? Of heeft het te maken met een gevoel? Zijn we in balans als we een gevoel van controle, weinig stress en genoeg vrijheid ervaren? Medewerkers hebben onderstaande aangegeven van wanneer zij een goede balans ervaren.

“Als ik voldoende tijd heb om mijn werk te doen en voldoende tijd heb om te ontspannen (en slapen).”

“Als ik een positief rustgevend gevoel ervaar nadat mijn bezigheden succesvol zijn afgerond.”

“Altijd afwisselend. Als ik met plezier thuis kan zijn én als ik met plezier mijn werk kan doen. Soms is dat meer werk, soms is dat meer privé.”

“Wanneer ik zowel op het werk als daarbuiten gefocust kan zijn op dat waar ik mee bezig ben.”

In alleen al deze 4 antwoorden zijn verschillende componenten zichtbaar die voor een individu kunnen bijdragen aan een gevoel van balans. De bevindingen in mijn literatuuronderzoek sluiten hier goed op aan. Ik kon namelijk géén eenduidige omschrijving vinden van de ervaring van de beste werk-privé balans.

Wetenschap over werk-privé balans

Literatuur vertelt ons dat de ervaring van een werk-privé balans te maken heeft met de verschillende levensrollen (werk, familie, vrienden, persoonlijk) die je vervult. De balans wordt hierbij beïnvloed door de perceptie van tijd, tevredenheid, inspanning en conflict. Deze perceptie verschilt per individu, en zelfs per levensfase (denk aan een intensieve studie, nieuwe baby, kans op promotie, etc.). Al vroeg werd onderzocht en erkend dat niet-werk gerelateerde zaken die we meemaken in onze levensrollen en levensfasen meegenomen kunnen worden in de werkdag. Met name familiaire of persoonlijke verplichtingen. Ze kunnen vervolgens een negatieve invloed hebben op de gezondheid van het individu en de prestaties op werk.

‘Met een keuze uit zeven geluksdrijfveren zette 62% van 1400 Nederlandse medewerkers ‘werk-privé balans’ in hun top 3.’

Werk-privé balans als drijfveer van werkgeluk

De term werk-privé balans bestaat al tientallen jaren, maar bij 2DAYSMOOD merken we dat dit pas de laatste jaren een steeds belangrijker thema aan het worden is voor werknemers. Werk-privé balans is daarom een van de 15 meetbare drijfveren van het 2DAYSMOOD Employee Happiness Model. Met inzet van onze wekelijkse 15 seconden enquête hebben diverse klanten de werk-privé balans in hun organisatie gepeild. In 21 verschillende bedrijven (totaal 3206 medewerkers) is gevraagd hoe tevreden medewerkers zijn over hun werk-privé balans maar ook hoe belangrijk zij dit vinden voor hun werkplezier. Gemiddeld gaven de medewerkers een tevredenheidsscore van 3.55 (van de 5). Een nette voldoende zou je kunnen concluderen. Echter is de impact van dit cijfer redelijk hoog, want de medewerkers scoorden op de stelling ‘de werk-privé balans is belangrijk voor mijn werkplezier’ gemiddeld een 4.4 (van de 5). Er zit dus een noemenswaardige discrepantie tussen de huidige situatie en de gewenste situatie volgens de medewerker. Als directeur, HR en teamleider is dit een teken om het thema serieus te nemen, immers hoe groter deze discrepantie hoe groter de positieve impact die er te behalen valt.

Is de werknemer of werkgever verantwoordelijk?

Je kunt je natuurlijk afvragen in hoeverre jij als werkgever, HR professional of teamleider verantwoordelijk bent voor de werk-privé balans van medewerkers. Zijn ze daar niet zelf verantwoordelijk voor? Natuurlijk! Echter kun je hier als werkgever wel een rol in spelen. Volgens onderzoek van SBI training & advies onder 1500 Nederlandse werknemers, denkt vier op de vijf medewerkers baat te hebben bij preventieve externe ondersteuning en begeleiding om een goede balans te realiseren tussen privé en werk. De overgrote meerderheid (69%) van de medewerkers vindt dat de werkgever hieraan financieel zou moeten bijdragen. Kortom, het wordt dus gezien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Het mooie is dat dit onderzoek ook uitwijst dat de meeste medewerkers er geen moeite mee hebben wanneer de werkgever de balans tussen werk en privé aan de orde stelt. Toch bespreekt ruim 80% van de werknemers dit onderwerp zelden of nooit met de werkgever. Dus management, tijd om die medewerker een klein zetje te geven en dit bespreekbaar te maken! Stel jouw medewerkers bijvoorbeeld eens een van de volgende vragen.

Zelf aan de slag – 3 simpele vragen om werk-privé balans bespreekbaar te maken

Vraag 1: “Hoe gaat het thuis?”

Er zijn veel medewerkers die naast hun werk bepaalde zorgtaken hebben. Bijvoorbeeld voor hun jonge kinderen of een van hun ouders. Door deze tijdsintensieve of aandacht behoevende omstandigheden dragen zij druk en stress met zich mee, ook naar het werk. Door de bovenstaande vraag te stellen, en daarmee oprechte interesse te tonen, ontstaat er begrip van beide kanten. Waarom is iemand moe of prikkelbaar, of is hij of zij niet bereikbaar? Waar de ene persoon graag werk inricht op het principe van werk-privé balans (werk en privé tijd strikt gescheiden houden) werkt de andere liever vanuit werk-privé integratie (bijvoorbeeld wat werk afmaken in de avonden als de kinderen op bed liggen).

Vraag 2: “Wat denk jij dat de normen en verwachtingen zijn rondom werk-privé balans?”

Werknemers denken 24/7 bereikbaar te moeten zijn. Ook al staat het niet zwart op wit dat de telefoon altijd binnen handbereik moet zijn of dat de mail per direct beantwoord moet worden, toch voelen medewerkers vaak een bepaalde druk vanuit zowel de werkgever als collega’s. Bespreek met elkaar hoe jullie hierover denken, spreek de verwachtingen uit! Bedenk vervolgens hoe je met alle betrokkenen kunt samenwerken om ieders werk-privé balans te respecteren.

Vraag 3: “Wat kun jij zelf doen om je werk-privé balans te verbeteren?“

Is de balans kwijt? Waar ligt dat volgens de medewerker zelf aan? En wat heeft hij de afgelopen weken al zelf gedaan, zowel op werk- als privégebied, om de balans terug te krijgen? Zijn er bepaalde huishoudelijke taken uitbesteed voor extra vrije tijd? Kun je van 4 keer in de week sporten naar 3? Kunnen de boodschappen wekelijks vooruit besteld worden? Uiteindelijk wil je je medewerkers op zo’n manier coachen, dat ze meer persoonlijk leiderschap ontwikkelen. In elk gesprek, over welk onderwerp dan ook, is het belangrijk dat de medewerker zelf zijn verantwoordelijkheden en doelen kan definiëren. Een medewerker moet zich eigenaar voelen van het probleem of de situatie. Het delen van tips en eigen ervaringen kan natuurlijk wel altijd helpen!